Het debat in het VRT-programma ‘De Afspraak’ tussen comedian Soundos El Ahmadi (44) en journalist Bart Schols (51) over de onveiligheid van vrouwen op straat leidde tot een storm aan kritiek op sociale media.
Opvallend was het verschil in kritiek: terwijl Bart Schols vooral commentaar kreeg op zijn argumentatie, lag de focus bij Soundos El Ahmadi vooral op haar toon en stijl waarmee ze vrouwonveiligheid aan bod bracht.
Om deze dynamiek beter te begrijpen, spraken we Sofie Van Bauwel, professor communicatiewetenschappen (UGent) gespecialiseerd in gender en media.
Assertief mag, maar niet als vrouw
“De beoordeling van Soundos heeft het vooral met de vorm te maken.” Hier verwijst Van Bauwel naar de intonatie en expressieve gebaren waarmee Soundos El Ahmadi haar boodschap overbrengt. “Eigenlijk doet ze niet anders dan wat veel mannelijke komieken haar hebben voorgedaan, maar toch wordt daar sterk op gereageerd juist door die ‘boldness’.” De comédienne snoert tijdens het debat de talkshowpresentator ook de mond, “dat is iets wat we in Vlaanderen minder kennen”.
Volgens Van Bauwel zijn er heel wat genderstereotype verwachtingen rond hoe mannen en vrouwen zich horen te gedragen in een televisiedebat. “De maatschappij verwacht van vrouwen dat ze meegaander en empathisch zijn. Vrouwen moeten het woord krijgen en niet zelf het woord nemen”, vertelt Van Bauwel. “Dat maakt dat er sterke reactie kwam op het debat. Men verwachte niet dat Soundos El Ahmadi, een vrouw, het woord nam.”
Waarom erkenning ertoe doet
“Waarom Bart Schols ook kritiek krijgt, dat is gelaagder.” Gender maakt deel uit van een breder ‘woke’-debat. “Het gaat over gelijke rechten, andere ervaringen, lived experiences.” Wanneer Bart Schols zich uitspreekt over ervaringen die hij als man minder of niet heeft, lokt dat een sterke reactie uit. “Je mag altijd een mening over alles hebben, maar op een correcte manier”, zegt Van Bauwel.
Bovendien wijst professor Van Bauwel op het gevoel van vrouwen van wie de ervaringen geminimaliseerd worden. “Als Bart Schols in zijn manier van doen vrouwen erkenning had gegeven, was dat ook al anders geweest. Het gaat over leren luisteren naar andere mensen.”
Wat lichaamstaal vertelt
De kritiek die Bart Schols kreeg, was volgens Van Bauwel, ook mede door zijn houding. “Het achteruit leunen en het lachen zijn kleine non-verbale dingen. Die wijzen erop dat Bart Schols zich niet echt verbindt met de boodschap van Soundos El Ahmadi.” Een vrouwelijke host met een gelijkaardige houding zou volgens Van Bauwel evenzeer op kritiek zijn onthaald.
Reportage door: Lisa De Graeve, Anthea Hofman
Copywright Unsplash: https://unsplash.com/photos/a-red-sign-with-a-white-symbol-AaKh9nl3ILQ